Ode aan de veerkracht

Gehoorverlies dwong hem om zijn manier van werken radicaal aan te passen, maar niet om zijn kunstenaarschap op te geven. Voor prof. dr. Catharine Vander Linden toont Ludwig van Beethoven hoe je met een ingrijpende beperking opnieuw houvast, autonomie en betekenis kunt vinden. 

Ludwig van Beethoven is voor mij een uitzonderlijk voorbeeld van veerkracht bij functieverlies. Zijn gehoor ging al achteruit toen hij een musicus van eind de twintig was. Later werd hij bijna volledig doof, maar hij bleef componeren. Zijn Negende symfonie, met de bekende Ode an die Freude, schreef hij toen zijn gehoorverlies al zeer vergevorderd was.’

‘Als voormalige koorzangeres ontroert het me dat zijn late werken niet klinken als muziek van iemand die opgeeft. Integendeel: ik vind ze vaak avontuurlijker, persoonlijker en dieper dan zijn vroegere composities. Beethoven hoorde de muziek niet meer zoals anderen dat deden, maar bleef ze innerlijk voorstellen en uitwerken. Hij paste zich aan een ingrijpend veranderde realiteit aan, zonder zich erdoor te laten herleiden.’

‘Voor mij staat hij daardoor symbool voor de moed om met beperkingen te leren leven. In het Revalidatiecentrum ontmoeten we kinderen en volwassenen bij wie fysieke of neurocognitieve beperkingen het leven plots en soms blijvend veranderen. Tijdens hun traject ondersteunen we hen multidisciplinair en stimuleren we hen om verder te bouwen aan hun toekomst.’

‘Revalideren is breder dan alleen bepaalde functies herstellen. Het gaat ook over autonomie, sociale participatie en levenskwaliteit her­vinden. Naar het voorbeeld van Beethoven, die zich niet liet bepalen door zijn beperking, helpen wij mensen op de eerste plaats om opnieuw balans en betekenis in hun leven te vinden.’